Gömeç ve çevresinde besin olarak kullanılan otlar
Arapsaçı —Foeniculum Vulgare
Sıcak iklim ve gen (işlenmemiş) yerleri sever. 80-200 cm. arasında boy yapar. Gövdesi dahi ve mavi yeşildir. Yaprakları çok parçalı ve çiçekleri sarı renkli olup, Haziran-Ağustos aylarında açar. Anasona benzeyen aromatik bir kokusu vardır. Hem yaprakları hem de taze kökleri kullanılır. Karışık yahni yemeklerde ve böreklerde lezizdir. Meyveleri de şifalı olarak bilinir. Iştah açıcı, müdrir, kaşıntı giderici, solucan düşürücü, sindirimi kolaylaştırıcı, üşütme ve öksürüğe karşı yararlıdır.
Sıcak iklim ve gen (işlenmemiş) yerleri sever. 80-200 cm. arasında boy yapar. Gövdesi dahi ve mavi yeşildir. Yaprakları çok parçalı ve çiçekleri sarı renkli olup, Haziran-Ağustos aylarında açar. Anasona benzeyen aromatik bir kokusu vardır. Hem yaprakları hem de taze kökleri kullanılır. Karışık yahni yemeklerde ve böreklerde lezizdir. Meyveleri de şifalı olarak bilinir. Iştah açıcı, müdrir, kaşıntı giderici, solucan düşürücü, sindirimi kolaylaştırıcı, üşütme ve öksürüğe karşı yararlıdır.
Bademlik
Tüylü, parçalı yapraklı, işlenmiş ve ya işlen memiş topraklarda yetişen koyu yeşil renkli, taze ve rozet şeklinde iken yemeklere az miktarda katılarak tüketilen bir bitkidir.
Tüylü, parçalı yapraklı, işlenmiş ve ya işlen memiş topraklarda yetişen koyu yeşil renkli, taze ve rozet şeklinde iken yemeklere az miktarda katılarak tüketilen bir bitkidir.
Balak Otu
Marmara Bölgesi’nde pazarlarda bolca rastlanılan yaprak ve filizli olarak satılıp, yumurtalı olarak tüketilen eflatun ve açık kırmızımsı renkli bir bitkidir.
Marmara Bölgesi’nde pazarlarda bolca rastlanılan yaprak ve filizli olarak satılıp, yumurtalı olarak tüketilen eflatun ve açık kırmızımsı renkli bir bitkidir.
Ballık-Cıngırdaklamaca-Çoban Çantası-Capsella bursa-pastorla
40-50 cm. boylarında otsu, yaprakları parçalı, meyveleri sap üzerinde, normalde çantaya benzer bitkidir. Çiçekleri beyaz renklidir. Peklik verici ve kuvvetli kan dindiricidir. Yahni yemeklerde az miktarda karıştırılarak kullanılır. Kuru olarak da tüketilir. Burun kanaması, menopoz, yara ve göğüs hastalıkları için şifalıdır.
40-50 cm. boylarında otsu, yaprakları parçalı, meyveleri sap üzerinde, normalde çantaya benzer bitkidir. Çiçekleri beyaz renklidir. Peklik verici ve kuvvetli kan dindiricidir. Yahni yemeklerde az miktarda karıştırılarak kullanılır. Kuru olarak da tüketilir. Burun kanaması, menopoz, yara ve göğüs hastalıkları için şifalıdır.
Deniz Börülcesi
Denizin gel-git olaylarının vuku bulduğu yerlerde yetişir. Gömeç tuzlasında bol miktar da vardır. Kaynatılıp, yumuşak dokuları selülozlu saplarından sıyrılarak salata ve meze olarak tüketilir.
Denizin gel-git olaylarının vuku bulduğu yerlerde yetişir. Gömeç tuzlasında bol miktar da vardır. Kaynatılıp, yumuşak dokuları selülozlu saplarından sıyrılarak salata ve meze olarak tüketilir.
Ebegümeci
Yerel ismi develik olup, iki yıllık bitkilerdir. 20-70 cm boy yaprakları yuvarlak ve lobludur. Kenarları dişlidir, çiçekleri yaprak koltuklarından çıkar. Leylak ve pembe renklidir, mayıs- ekim arası açar yatıştırıcı, yumuşatıcıdır. Yaprak ve çiçekleri şifalıdır. Çıbanlar, bronşit, diş, şişmanlık, öksürük, farenjit, guatr ve göz rahatsızlıklarında kullanılır.
Yerel ismi develik olup, iki yıllık bitkilerdir. 20-70 cm boy yaprakları yuvarlak ve lobludur. Kenarları dişlidir, çiçekleri yaprak koltuklarından çıkar. Leylak ve pembe renklidir, mayıs- ekim arası açar yatıştırıcı, yumuşatıcıdır. Yaprak ve çiçekleri şifalıdır. Çıbanlar, bronşit, diş, şişmanlık, öksürük, farenjit, guatr ve göz rahatsızlıklarında kullanılır.
Enginar (Cynara scolymus)
Bir kültür bitkisi olmasına rağmen kafa şeklindeki meyvelerinin dışında ilk gelişme devresinde taze yaprakları koparılarak bir yabani ot gibi pişirilebilir. Lezzeti kadar şifalı özellikleriyle de tanınır.
Bir kültür bitkisi olmasına rağmen kafa şeklindeki meyvelerinin dışında ilk gelişme devresinde taze yaprakları koparılarak bir yabani ot gibi pişirilebilir. Lezzeti kadar şifalı özellikleriyle de tanınır.
Gebere- Cappario ovata- spinoza
Sürünücü, ufak çalı, yapraklar daire şeklindedir. Haziran- Eylül aylarında çiçeklenir, çiçekler tomurcuk halindeyken toplanıp turşu yapılır. Yaprak koltuklarından kedi tırnağına benzeyen dikenler çıkar. Iştah açıcı, müdrir ve kuvvet vericidir. Ülsere de iyi gelir.
Sürünücü, ufak çalı, yapraklar daire şeklindedir. Haziran- Eylül aylarında çiçeklenir, çiçekler tomurcuk halindeyken toplanıp turşu yapılır. Yaprak koltuklarından kedi tırnağına benzeyen dikenler çıkar. Iştah açıcı, müdrir ve kuvvet vericidir. Ülsere de iyi gelir.
Gerdeme - Su teresi
Su arklarında akar suyun içinde yetişir. Salatası yapılarak tüketilir.
Su arklarında akar suyun içinde yetişir. Salatası yapılarak tüketilir.
Gelincik- lale — Papaver rhoeas
Gömeç’te nohut bakla tarlalarında çok göze batar. 25-80 cm boy, 1700m. rakıma kadar yaygındır. Gövde dik ve tüylü, sütlü, beyazımsı sütlüdür. Yaprakları şerit şeklindedir. Çiçeklenmesi mayıs-temmuz aylarındadır. Fazla yendiğinde toksik olabilir, yumuşatıcı, terletici göğüs yumuşatıcı özelliği vardır. Çiçekleri kurutularak da kullanılır. Anjin, bronşit, uykusuzluk, öksürük tedavisinde de kullanılır. Yeşil bitki karışık ot yemeklerinde, yalnız başına ise çıldır adı verilen bir çeşit hamurlu fırın yemeğinde kullanılır.
Gömeç’te nohut bakla tarlalarında çok göze batar. 25-80 cm boy, 1700m. rakıma kadar yaygındır. Gövde dik ve tüylü, sütlü, beyazımsı sütlüdür. Yaprakları şerit şeklindedir. Çiçeklenmesi mayıs-temmuz aylarındadır. Fazla yendiğinde toksik olabilir, yumuşatıcı, terletici göğüs yumuşatıcı özelliği vardır. Çiçekleri kurutularak da kullanılır. Anjin, bronşit, uykusuzluk, öksürük tedavisinde de kullanılır. Yeşil bitki karışık ot yemeklerinde, yalnız başına ise çıldır adı verilen bir çeşit hamurlu fırın yemeğinde kullanılır.
Genger
Filizleri soyularak yenir. Taze iken karışık zeytin yağlı ot yemeklerinde dikenleri temizlenerek kullanılır.
Filizleri soyularak yenir. Taze iken karışık zeytin yağlı ot yemeklerinde dikenleri temizlenerek kullanılır.
Hardal - Sinopis arvensis
Bir metreyi aşan geniş ve büyük yapraklı bitkilerdir. Baharlı tadı vardır. Gerek kaynatılarak gerek tüyleri soyularak sevenleri tarafından tüketilir, tohumları hardal sosu yapımında kullanılır.
Bir metreyi aşan geniş ve büyük yapraklı bitkilerdir. Baharlı tadı vardır. Gerek kaynatılarak gerek tüyleri soyularak sevenleri tarafından tüketilir, tohumları hardal sosu yapımında kullanılır.
Helvalık - Sonchus asper
Tek veya 2 yıllık, 10-150 cm boylarında parçalı, yapraklı, tüylü otsu bitkidir. Yaprakları rozet, oval, tam veya parçalı kenarlı, dikenli ve dişlidir.
Tek veya 2 yıllık, 10-150 cm boylarında parçalı, yapraklı, tüylü otsu bitkidir. Yaprakları rozet, oval, tam veya parçalı kenarlı, dikenli ve dişlidir.
Hindiba - Chicorum intybus
Radika olarak da bilinir. 20 ile 100 cm. boy otsu bitki olup, çiçekleri mavidir. Temmuz - eylül aylarında açar. Yaprakları kısa saplı, ters mızrak şeklinde kenarları lopludur. Gen topraklar da kıraç arazilerde 1500m. rakımda bile yetişir. Kan temizleyici müdrir, kuvvet verici, bağırsak yumuşatıcı ve ateş düşürücüdür. Kansızlık, iştahsızlık, peklik, şeker ve karaciğer rahatsızlıklarında kullanılır. Bol suda haşlanır limon ve zeytinyağı ile yenir.
Radika olarak da bilinir. 20 ile 100 cm. boy otsu bitki olup, çiçekleri mavidir. Temmuz - eylül aylarında açar. Yaprakları kısa saplı, ters mızrak şeklinde kenarları lopludur. Gen topraklar da kıraç arazilerde 1500m. rakımda bile yetişir. Kan temizleyici müdrir, kuvvet verici, bağırsak yumuşatıcı ve ateş düşürücüdür. Kansızlık, iştahsızlık, peklik, şeker ve karaciğer rahatsızlıklarında kullanılır. Bol suda haşlanır limon ve zeytinyağı ile yenir.
Isırgan- Urticaurens-urtika dioica
50-150 cm. boylarında tek yıllık bir bitkidir. Yerleşim yerlerinde metruk ve bahçe yapılan yerlerde bulunur. Saplı yapraklar ovaldir. Erkek çiçekler küremsi başaklarda bulunur. Kan arttırıcı, şeker düşürücü, peklik verici, kan temizleyici, idrar arttırıcı, kansızlık, ishal, menopoz, ödem, romatizma, siyatik, alerji, saç dökülmesi ve kansere karşı şifa vericidir. Çorba larda, böreklerde kullanılır ve karışık ot yemeklerinde zeytinyağlı olarak pişirilir.
50-150 cm. boylarında tek yıllık bir bitkidir. Yerleşim yerlerinde metruk ve bahçe yapılan yerlerde bulunur. Saplı yapraklar ovaldir. Erkek çiçekler küremsi başaklarda bulunur. Kan arttırıcı, şeker düşürücü, peklik verici, kan temizleyici, idrar arttırıcı, kansızlık, ishal, menopoz, ödem, romatizma, siyatik, alerji, saç dökülmesi ve kansere karşı şifa vericidir. Çorba larda, böreklerde kullanılır ve karışık ot yemeklerinde zeytinyağlı olarak pişirilir.
lstifno - Yabani domates
Sulanan sebze bahçelerin de bol mikta bulunur. Körpe filizleri olarak veya taze kah la kaynatılarak lezzetli salatalar elde edilir. ritliler arasında çok makbul tutulan bir besindir.
Sulanan sebze bahçelerin de bol mikta bulunur. Körpe filizleri olarak veya taze kah la kaynatılarak lezzetli salatalar elde edilir. ritliler arasında çok makbul tutulan bir besindir.
Kaldırak - Meryemana dikeni
30 ile 150 cm. boylarındadır. Gövdesi dik, kuvvetli ve dikenlidir. Kurak ve killi arazilerde 700m. rakıma kadar yüksı Büyük yapraklı beyazımsı yeşil ana damar mızımsıdır. Çiçekler temmuz-ağustos ayında açar. Idrar arttırıcı, güç verici, tansiyon düşürücü, iştahsızlık, karaciğer, hemoroit, nefrit, aı damar tansiyonun un düşürülmesinde kullanılır. Pazarlarda taze iken demetler halinde satılır. Toprağın derinliğine inen beyaz kökleri zeytinyağı ile yahni şeklinde pişirilir.
30 ile 150 cm. boylarındadır. Gövdesi dik, kuvvetli ve dikenlidir. Kurak ve killi arazilerde 700m. rakıma kadar yüksı Büyük yapraklı beyazımsı yeşil ana damar mızımsıdır. Çiçekler temmuz-ağustos ayında açar. Idrar arttırıcı, güç verici, tansiyon düşürücü, iştahsızlık, karaciğer, hemoroit, nefrit, aı damar tansiyonun un düşürülmesinde kullanılır. Pazarlarda taze iken demetler halinde satılır. Toprağın derinliğine inen beyaz kökleri zeytinyağı ile yahni şeklinde pişirilir.
Kara hindiba - Taraxacum serotinum
5-50 cm. boy. Otsu yaprakları şerit şeklinde parçalı. Sarı çiçekleri mart-kasım aylarında açar. İştah açıcı, kan temizleyici, müdrir, damar sertliği, kolesterol, karaciğer, şeker, üre, hemoroit, peklik romatizma ya iyi gelir. Kaynatılarak zeytinyağı ve limonla salata şeklinde yenir.
5-50 cm. boy. Otsu yaprakları şerit şeklinde parçalı. Sarı çiçekleri mart-kasım aylarında açar. İştah açıcı, kan temizleyici, müdrir, damar sertliği, kolesterol, karaciğer, şeker, üre, hemoroit, peklik romatizma ya iyi gelir. Kaynatılarak zeytinyağı ve limonla salata şeklinde yenir.
Kafkalitra - Yavşan otu - Veromıc cymba
Tek yıllık dallanmış, sürünücü 10-30 boyunda ot yaprakları yuvarlak, bir bitkidir. Taç yaprakları beyaz ve iri renklidir. Mart-mayıs ve haziran aylarında çiçek açar. Maki, çam ormanları, kayalık yamaçlar ve harabelerde 1200 m. rakıma kadar yaşar. Ülser, hemoroit ve kolestrole iyi gelir. Yahni şeklinde diğer otlarda pişirilebilir.
Tek yıllık dallanmış, sürünücü 10-30 boyunda ot yaprakları yuvarlak, bir bitkidir. Taç yaprakları beyaz ve iri renklidir. Mart-mayıs ve haziran aylarında çiçek açar. Maki, çam ormanları, kayalık yamaçlar ve harabelerde 1200 m. rakıma kadar yaşar. Ülser, hemoroit ve kolestrole iyi gelir. Yahni şeklinde diğer otlarda pişirilebilir.
Kaz ayağı - Falcaria sloides
Tırtıllı yapraklı ve düzgün yapraklı olmak üzere kaz ayağına benzeyen yaprakları vardır. Kendine has çok güzel kokusuyla yahni yemeklerine çok güzel bir lezzet katar. Kökü derinde olması sebebiyle beyaz ve etli sapı makbuldür.
Tırtıllı yapraklı ve düzgün yapraklı olmak üzere kaz ayağına benzeyen yaprakları vardır. Kendine has çok güzel kokusuyla yahni yemeklerine çok güzel bir lezzet katar. Kökü derinde olması sebebiyle beyaz ve etli sapı makbuldür.
Kaşıklık
Saplı bir kaşığa benzeyen şekliyle ve bol filizleriyle tanınabilir. Yahnilere istendiği kadar karıştırılabilir. Yaygın bir ot değildir. Bulundukları yerde toplu haldedirler.
Saplı bir kaşığa benzeyen şekliyle ve bol filizleriyle tanınabilir. Yahnilere istendiği kadar karıştırılabilir. Yaygın bir ot değildir. Bulundukları yerde toplu haldedirler.
Labada - Rumex obtisifolius
50 ile 100cm. boy. Gölgede ve yol kenarlarında 1600m rakıma kadar bulunabilir. Yaprak şerit veya eliptikdir. Yeşilimsi çiçekleri haziran ve eylül aylarında salkım şeklinde açar. Kansızlık, ülser ve deri hastalıklarında etkilidir. Yahni otlara ekşi bir tat verir. Büyük yapraklarından dolma yapılır.
50 ile 100cm. boy. Gölgede ve yol kenarlarında 1600m rakıma kadar bulunabilir. Yaprak şerit veya eliptikdir. Yeşilimsi çiçekleri haziran ve eylül aylarında salkım şeklinde açar. Kansızlık, ülser ve deri hastalıklarında etkilidir. Yahni otlara ekşi bir tat verir. Büyük yapraklarından dolma yapılır.
Kedirgen - Çıtırgı - Yabanikuşkonmaz Asparagus acutifo
Çalımsı veya otsu, dikensidir. Yaprakları küçük, batıcı iğne şeklindedir. Beyaz çiçekleri ağustos ve eylülde açar. Üzümsü meyveleri siyahtır. Yumurtalı yemeği yapılır.
Çalımsı veya otsu, dikensidir. Yaprakları küçük, batıcı iğne şeklindedir. Beyaz çiçekleri ağustos ve eylülde açar. Üzümsü meyveleri siyahtır. Yumurtalı yemeği yapılır.
Mayasdı otu- Ajuca geneviensis
Dik gövdesi tüylü 10-30cm. boylu otsu bir bitkidir. Yaprakları karşılıklı dizilmiş şekildedir. Mavi çiçekleri nisan-temmuz aylarında açar. Verimsiz topraklarda ve orman yollarında bulunur. Anjin, ishal, yara ve kanamalara iyi gelir. Karışık yahni otlara katılır.
Dik gövdesi tüylü 10-30cm. boylu otsu bir bitkidir. Yaprakları karşılıklı dizilmiş şekildedir. Mavi çiçekleri nisan-temmuz aylarında açar. Verimsiz topraklarda ve orman yollarında bulunur. Anjin, ishal, yara ve kanamalara iyi gelir. Karışık yahni otlara katılır.
Pazı - Yabani pazı - Beta trigyna
Aynen ıspanak gibi kullanılır. Görüntüsü aynen kültür pazısı gibidir.
Aynen ıspanak gibi kullanılır. Görüntüsü aynen kültür pazısı gibidir.
Sinir otu - Yabani pırasa - Plantago major
10 ile 30cm. boyunda, yaprakları şerit şeklinde üzerleri damarlıdır. Çiçekleri başak şeklinde olup, nisan- mayıs aylarında açar. Tatlandırıcı, kan temizleyici, antidoksan özelliği vardır. Ergenlik, bronşit, yara, nezle, ishal, zehirli yılan, böcek sokması, ülser tedavisinde kullanılır. Karışık yahni yemeklere katılarak da tüketilir.
10 ile 30cm. boyunda, yaprakları şerit şeklinde üzerleri damarlıdır. Çiçekleri başak şeklinde olup, nisan- mayıs aylarında açar. Tatlandırıcı, kan temizleyici, antidoksan özelliği vardır. Ergenlik, bronşit, yara, nezle, ishal, zehirli yılan, böcek sokması, ülser tedavisinde kullanılır. Karışık yahni yemeklere katılarak da tüketilir.
Sığır dili- Ancuza azuria
Gövde dik, sert tüylü, 60cm. boylarındadır. Yaprakları eliptik ve tüylüdür. Menekşe renkli çiçekleri nisan-temmuz aylarında açar. Yahni yemeklerde kullanılır.
Gövde dik, sert tüylü, 60cm. boylarındadır. Yaprakları eliptik ve tüylüdür. Menekşe renkli çiçekleri nisan-temmuz aylarında açar. Yahni yemeklerde kullanılır.
Semiz otu- PortWaca olaracua
Sürünücü ve sarı çiçeklidir. Bazı türleri kültüre alınmıştır. Yaz aylarında salatası ve yemeği yapılır. Tatlandırıcı, kan temizleyici, müdrir, parazit düşürücü ve ateş düşürücüdür.
Sürünücü ve sarı çiçeklidir. Bazı türleri kültüre alınmıştır. Yaz aylarında salatası ve yemeği yapılır. Tatlandırıcı, kan temizleyici, müdrir, parazit düşürücü ve ateş düşürücüdür.
Sirken- Chenopodium familyası
Sulanan arazilerde, Gömeç’te üç türü yetiştirilir. Kaynatılarak, salata olarak tüketilir.
Sulanan arazilerde, Gömeç’te üç türü yetiştirilir. Kaynatılarak, salata olarak tüketilir.
Şevketi bostan- Cnicus benedictus
16cm. boyunda, kumluk yerlerde yetişir. Yaprakları şerit halinde toplu, yumuşak dikenlidir. Çiçekleri uçlarda sarı renkli olup nisan- temmuz aylarinda açar. Tek başına veya karışık yahnilerde pişirilir. Mikrop öldürücü, kuvvet verici, ateş düşürücü, hazımsızlık, iştahsızlık, nekahat dönemi, böbrek taşları rahatsızlıklarında kullanılır. Kökün kabuk kısmı lezzetli bir yemek olarak etli pişirilir.
16cm. boyunda, kumluk yerlerde yetişir. Yaprakları şerit halinde toplu, yumuşak dikenlidir. Çiçekleri uçlarda sarı renkli olup nisan- temmuz aylarinda açar. Tek başına veya karışık yahnilerde pişirilir. Mikrop öldürücü, kuvvet verici, ateş düşürücü, hazımsızlık, iştahsızlık, nekahat dönemi, böbrek taşları rahatsızlıklarında kullanılır. Kökün kabuk kısmı lezzetli bir yemek olarak etli pişirilir.
Tavşan bıyığı
Yaprakları ibre şeklinde, toplu haldedir. Aynı noktadan çıkar. 15-20 cm arasında yüksekliktedir.
Yaprakları ibre şeklinde, toplu haldedir. Aynı noktadan çıkar. 15-20 cm arasında yüksekliktedir.
Toklu Başı
Kaşıklık benzeri, onun daha küçüğü, parlak ve koyu yeşil renklisidir.
Kaşıklık benzeri, onun daha küçüğü, parlak ve koyu yeşil renklisidir.
Turp Otu (Raphanus raphanistrum)
Tarlalarda daha bol bulunan ottur. Geniş yapraklı, filizli ve filizsiz haliyle kaynatılarak yenir. Çok lezzetlidir. Kış ve ilkbahar aylarında bol miktarda bulunur. Hazmı kolay damak zevkine hitap eden lezzetli bir bitkidir.
Tarlalarda daha bol bulunan ottur. Geniş yapraklı, filizli ve filizsiz haliyle kaynatılarak yenir. Çok lezzetlidir. Kış ve ilkbahar aylarında bol miktarda bulunur. Hazmı kolay damak zevkine hitap eden lezzetli bir bitkidir.
Yabani Havuç (Daucus caruta)
Tıpkı havucu andıran yaprakları, 1m. kadar uzanan boyu ve havuca benzeyen kokusuyla tanınır. Taze bitki yahni ota karıştırılarak yenir. Kuru çiçek sapları eskiden olduğu gibi bugün de kürdan olarak kullanılır. Midede hazmı kolaylaştırır.
Tıpkı havucu andıran yaprakları, 1m. kadar uzanan boyu ve havuca benzeyen kokusuyla tanınır. Taze bitki yahni ota karıştırılarak yenir. Kuru çiçek sapları eskiden olduğu gibi bugün de kürdan olarak kullanılır. Midede hazmı kolaylaştırır.
Yabani Maydanoz (Aethusa Cyapium)
Bataklık, sulak yerlerde adeta kilitlenmiş gibi sıklıkta yetişir. Kökü derinde olduğu için beyaz ve lezzetlidir. Gerek kavrulup yumurtalı, gerekse karışık ot yahnilerine güzel bir çeşni verir.
Bataklık, sulak yerlerde adeta kilitlenmiş gibi sıklıkta yetişir. Kökü derinde olduğu için beyaz ve lezzetlidir. Gerek kavrulup yumurtalı, gerekse karışık ot yahnilerine güzel bir çeşni verir.
Hüsnü Himam
Ziraat Mühendisi
Bu yazı 303 kez okundu...
